Giảng Viên 1:2-11
Ông Cô-he-lét nói: “Phù vân, quả
là phù vân. Phù vân, quả là phù vân. Tất cả chỉ là phù vân. Lợi lộc gì đâu khi con người phải chịu đựng
bao gian lao vất vả dưới ánh nắng mặt trời? Thế hệ này đi, thế hệ kia đến, nhưng trái đất
mãi mãi trường tồn. Mặt trời mọc rồi lặn;
mặt trời vội vã ngả xuống nơi nó đã mọc lên.
Gió thổi xuống phía nam, rồi xoay về phía bắc: gió xoay lui xoay tới rồi
gió đi; gió trở qua trở lại lòng vòng. Mọi
khúc sông đều xuôi ra biển, nhưng biển cũng chẳng đầy. Sông chảy tới đâu thì từ đó sông lại tiếp tục. Chuyện gì cũng nhàm chán, chẳng thể nói gì
hơn. Mắt có nhìn bao nhiêu cũng chẳng thấy
gì lạ, tai có nghe đến mấy cũng chẳng thấy gì mới. Điều đã có, rồi ra sẽ có, chuyện đã làm, rồi
lại sẽ làm ra: dưới ánh mặt trời, nào có chi mới lạ? Nếu có điều gì đáng cho người ta nói: ‘Coi
đây, cái mới đây này!’, thì điều ấy đã có trước chúng ta từ bao thế hệ rồi. Chẳng ai còn nhớ đến người xưa, và đối với những
người đến sau thì cũng thế; các thế hệ mai sau sẽ chẳng còn nhớ đến họ.”
(Trích Sách Giảng Viên, bản dịch của Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ
từ https://ktcgkpv.org/readings/mass-reading.)
Gợi ý cầu nguyện
1. Hôm nay tôi cùng Giáo hội cầu
nguyện với mở đầu của Sách Giảng Viên, một tập sách nổi tiếng viết ra vào khoảng
450 TCN. Trước hết, tôi có thể dựng lại
khung cảnh: một người già đã từng có tất cả — Giảng Viên được truyền thống đồng
nhất với Salomôn, người có sự khôn ngoan, quyền lực, của cải, tình yêu, thành tựu.
Và sau tất cả điều đó, ông ngồi xuống và
nói một chữ: hebel — tiếng Hípri có nghĩa là hơi thở, làn khói mỏng, điều
tan biến ngay khi bạn chạm vào nó. Không
phải vô nghĩa — mà là mỏng manh như hơi thở, và tiếng Việt thường gọi
là: Phù vân. Điều độc lạ: Giảng Viên
không nói "cuộc đời là vô nghĩa — hãy bỏ cuộc." Ông nói "cuộc đời là hebel — hãy cầm nhẹ
tay." Đây là sự khác biệt giữa chán
nản và tự do. Tôi ngồi yên với câu hỏi: Điều
gì tôi đang nắm chặt nhất lúc này — danh tiếng, địa vị, kết quả công việc, sự
chấp nhận của người khác, hình ảnh bản thân — mà nếu nhìn thẳng vào, thực ra chỉ
là hebel: hơi thở sẽ tan biến? Không
phải để buông bỏ ngay lập tức. Mà để hỏi:
Tôi đang nắm điều đó với đôi tay nắm chặt — hay đôi tay mở? Đôi tay nắm chặt đến mức không thể nhận điều mới.
Đôi tay mở có thể vừa giữ vừa sẵn sàng
buông. Tôi có thể thầm nguyện xin: "Lạy
Chúa, xin cho con ơn được nhìn thấy rõ — không phải với cái nhìn bi quan mà với
cái nhìn tự do — những điều con đang bám víu như thể chúng là vĩnh cửu, nhưng
thực ra chỉ là hơi thở thoáng qua, xin cho con thấy điều gì trong cuộc đời con
đang là hebel — và xin ơn can đảm để cầm nó với đôi tay mở, không phải đôi tay
nắm chặt."
2. Tôi đọc lại bài đọc trên một hoặc
nhiều lần nữa, và đến những câu, như: "Không có gì mới dưới mặt trời",
thường bị đọc như một tuyên bố bi quan. Điều
Giảng Viên đang nói không phải là không có gì mới bao giờ — mà là mắt
tôi không đủ tỉnh thức để nhận ra điều mới đang xảy ra. Rồi Giảng Viên nói: "Không ai nhớ đến những
người đã qua, cũng như những người sẽ đến." Vấn đề không phải là thiếu cái mới — mà là thiếu
ký ức và sự chú ý. Thánh Inhaxiô trong
Phút Hồi Tâm đặt câu hỏi đầu tiên là tạ ơn: hôm nay Thiên Chúa đã làm điều
gì mới mà tôi có thể gọi tên? Tôi ngồi
yên và để câu hỏi mở ra: Trong ngày hôm nay — hay tuần này — có điều gì thật
sự xảy ra lần đầu tiên, không bao giờ lặp lại chính xác như vậy nữa, mà tôi đã
bỏ qua vì quá bận rộn hay quá quen thuộc? Một cái nhìn của đứa con, một câu nói của người
bạn đời, một khoảnh khắc thinh lặng, một cơn gió buổi sáng — những điều mà
"không có gì mới dưới mặt trời" đã dạy tôi xem như bình thường, nhưng
thực ra chỉ xảy ra đúng một lần này, theo cách này, không bao giờ lặp lại. Tôi lại ngồi bên Chúa và thầm xin: "Lạy
Chúa, xin mở mắt con để thấy điều mới mà Ngài đang làm ngay hôm nay — điều mà
con đang nhìn qua mà không thấy, vì con đang sống quá nhanh để nhận ra rằng khoảnh
khắc này chỉ xảy ra một lần."
Phạm Đức Hạnh, SJ
0 comments:
Post a Comment